ما معمولا خستگی خود رو به گردن زندگی شلوغ و پرکار خود میندازیم. در بیشتر موارد حق با ماست، اما اگه همیشه خسته هستین بدون اینکه دلیل اونو بدونین، نباید این مسئله رو پشت گوش بندازین! بهتره طی یک دوره ۲ تا ۳ هفته ای سبک زندگی خود رو تغییر بدین؛ سعی کنین بیشتر بخوابید، برنامه هاتون رو سبک کنین، غذاهای سالم بخورین، مولتی ویتامین استفاده کنین و مصرف کافئین رو کم کنین. اما از بین موارد مختلفی که ممکنه باعث بروز خستگی شن، ۷ مورد زیر از مهم ترینا به حساب می رن.

اگه می خواید با دلایل خستگی به شکلی تصویری آشنا شید، ویدیوی زیر رو ببینین:

مرورگر شما قادر به پخش ویدیو نیس.

۱. کم خونی

خستگی به دلیل کم خونی به دلیل کمبود گلبولای قرمز رخ می ده. گلبولای قرمز اکسیژن رو از ریها به سلولا و قسمتای مختلف بدن می رسانند. کم خونی ممکنه با احساس ضعف و تنگی نفس همراه باشه. کم خونی به دلیلای زیادی مثل کمبود آهن و ویتامین، از دست دادن خون، خون ریزی داخلی، یا مریضیای مزمنی مثل روماتیسم مفصلی، سرطان و از کار افتادن کلیه رخ می ده. طبق گفته دکتر لارنس کوراش (Laurence Corash)، استاد علوم آزمایشگاهی دانشگاه کالیفرنیا، زنان به ویژه در سن باروری به دلیل قاعدگی و احتیاج افزون ترِ بدن به آهن در زمان بارداری و شیردهی، با استعداد کم خونی به دلیل کمبود آهن هستن.

نشونه ها: احساس خستگی همیشگی از مهمترین نشونه های کم خونیه. بعضی علائم دیگر عبارتند از ضعف شدید، مشکل خواب، مشکل تمرکز، تپش قلب، درد در قفسه ی سینه و سردرد. در مبتلایان به کم خونی فعالیتای بدنی ساده مثل بالا رفتن از پلها و پیاده رویای کوتاه ممکنه باعث خستگی شن.

روش تشخیص: روش تشخیص قابل اعتماد شامل معاینه ی فیزیکی و آزمایش خونه. آزمایش خون باید شامل ی آزمایش شمارش سلولای خون (CBC) واسه بررسی سطح گلبولای قرمز باشه. پیشنهاد می شه پس از اجابت مزاج از دفع نکردن خون مطمئن شید.

۲. مریضی تیروئید

اگه ترشح هورمونای تیروئید غیرطبیعی باشه، فعالیتای عادی روز مره مثل کوه کندن می مونه. غده ی تیروئید که در جلوی گلو و به اندازه یک گرهه، هورمونایی تولید می کنه که سوخت وساز بدن رو تنظیم می کنن. ترشح بیشتر از اندازه هورمون (پرکاری تیروئید) منجربه افزایش سوخت وساز و کمبود ترشح هورمون (کم کاری تیروئید) منجربه کاهش اون می شه.

نشونه ها: پرکاری تیروئید که با خستگی و ضعف ماهیچها (پیش از همه در رانا) خود رو نشون می ده، ورزشایی مثل دوچرخه سواری و بالا رفتن از پلها رو سخت می کنه. نشونه های دیگر عبارتند از کاهش وزن بی دلیل، احساس گرمای همیشگی، افزیش ضربان قلب، نامرتب تر و کوتاه تر شدن جریان قاعدگی و افزایش احساس تشنگی. به گفته دکتر رابرت مک کانِل (McConnell) مدیر مرکز تیروئید نیویورک در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا، پرکاری تیروئید بیشتر در زنانی که در ده ۲۰ یا ۳۰ زندگی هستن رخ می ده اما در زنان سن بالا تر و مردها هم دیده می شه.

کم کاری تیروئید باعث خستگی، مشکل در تمرکز و درد ماهیچه (حتی با انجام فعالیتی سبک) می شه. نشونه های دیگر عبارتند از: افزایش وزن به دلیل جمع شدن آب در بدن، احساس سرمای همیشگی (حتی در هوای گرم)، جریان قاعدگی منظم تر و شدیدتر و یبوست. کم کاری تیروئید بیشتر در زنان بالای ۵۰ سال رخ می ده و به گفته دکتر مک کانل ۱۰ درصد زنان بالای ۵۰ سال دچار کم کاری کم تیروئید هستن.

روش تشخیص: مریضی تیروئید با آزمایش خون تشخیص داده می شه. به نظر دکتر مک کانل، درمان مشکلات تیروئید اونقدر ساده س! که بهتره هر فردی که از خستگی همیشگی و یا ضعف ماهیچها رنج می بره، واسه اطمینان آزمایش مربوطه رو بکنه.

۳. دیابت

هر سال در مورد بیشتر از ۱ میلیون نفر تشخیص دیابت نوع ۲ داده می شه، اما هنوز افراد خیلی از ابتلای شون به این مریضی خبر ندارن. قند یا یعنی گلوکز، همون منبع انرژی ایه که بدن ما رو به کار میندازه. پس مبتلایان به دیابت نوع ۲ که دچار مشکل مصرف گلوکز و جمع شدن اون در خون هستن، در تأمین انرژی به مشکل بر می خورن. آنطور که دکتر ساودک (Saudek)، استاد و مدیر مرکز تحقیقات بالینی عمومی (General Clinical Research Center) دانشگاه جون هاپکینز می گه، خستگی به دلیل کمبود انرژی واسه فعالیتای بدن، اولین نشونه هشداردهنده در مبتلایان به دیابت نوع ۲ه.

نشونه ها: جدا از اینکه خستگی همیشگی، بعضی نشونه های دیگر عبارتند از: تشنگی بیشتر از اندازه، تکرر ادرار، گرسنگی، کاهش وزن، زودرنجی، عفونتای قارچی و تاری دید.

روش تشخیص: دو نوع آزمایش واسه تشخیص دیابت هست. نوع اول و عادی تر، آزمایش قند خون پلاسما در حالت ناشتاه که سطح گلوکز خون رو در حالت ناشتا (به مدت ۸ ساعت) اندازه میگیره. نوع دیگر، آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (OGTT) است که طی اون خون در دو مرحله، یک بار دقیقا قبل از نوشیدن شربت گلوکز و بار دوم، ۲ ساعت پس از اون آزمایش می شه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   به چه دلیل پزشکان پیشنهاد می کنن به پهلوی چپ بخوابیم؟

۴. افسردگی

افسردگی یکی از مریضی هاییه که بر خورد و خواب و احساسی که نسبت به خودمون داریم اثر می ذاره. بدون درمانی مؤثر، افسردگی واسه هفته ها، ماه ها و حتی چند سال ادامه پیدا میکنه.

نشونه ها: افسردگی در افراد مختلف به شکلای متفاوتی بروز می کنه. اما نشونه های عادی اون، کاهش انرژی، تغییر عادات غذایی و الگوی خواب، مشکل حافظه، مشکل در تمرکز و احساس ناامیدی، بی ارزش بودن و منفی گراییه.

روش تشخیص: هیچ آزمایش خونی واسه تشخیص افسردگی وجود نداره، اما دکتر با پرسیدن یه سری از سؤالات می تونه اونو تشخیص بده. نشونه هایی مثل خستگی یا کمبود انرژی، خواب بسیار کم یا بسیار زیاد، احساس ناراحتی، اضطراب و پوچی همیشگی، کاهش اشتها و وزن، افزایش اشتها و وزن، از دست دادن علاقه به انجام کارایی که قبلا واسه تون لذت بخش بودن، حساسیت و زودرنجی، مریضیای جسمی طولانی مثل سردرد، دردهای طولانی، یبوست و دیگر مشکلات گوارشی، مشکل در تمرکز، به یاد آوردن و تصمیم گرفتن، احساس گناه، ناامیدی یا بی ارزش بودن و افکار مربوط به خودکشی نشونه های عادی افسردگی هستن؛ اگه فهمیدین دست کم ۵ مورد از این نشونه ها به مدت ۲ هفته یا بیشتر در شما مشاهده می شه، به دکتر، روانپزشک یا روانکاو مراجعه کنین.

۵. روماتیسم مفصلی

تشخیص مریضیای خودایمنی همیشه آسون نیس، اما راه هایی واسه تشخیص آسون بعضی شکلای مختلف اون هست. روماتیسم مفصلی که در اثر حمله سیستم ایمنی به بافتای مفصلیِ سالمِ بدن بروز می کنه باعث تخریبِ استخوانا و غضروفا می شه که در بعضی موارد جبران ناپذیره.

نشونه ها: خیلی از نشونه ها (مثل خستگی، کمبود انرژی، بی اشتهایی و درد مفاصل) با مریضیای دیگری مثل لوپوس و شکلای مختلف دیگر مریضیای نا آرومی مفاصل (آرتریت) مثل فیبرومیالوژیا مشترک هستن. طبق گفته های دکتر کلیپِل (Klippel) ، مدیر بنیاد آرتیتِ آتلانتا، متأسفانه کم خونی و مشکلات تیروئید در مبتلایان به روماتیسم مفصلی بیشتر رایجه. پزشکان روماتولوژیست وجود دست کم ۴ نشونه از نشونه های زیر رو واسه تشخیص روماتیسم مفصلی لازم میدونن: سفتی و گرفتگی صبحگاهی مفاصل که دست کم ۱ ساعت طول می کشه، تورم و آب آوردن با همِ دست کم ۳ ناحیه مفصلی، تورم دست کم ۱ ناحیه مفصلی در مچ یا بند انگشتان، درگیری با هم مفاصل هم سان در دو طرف بدن، توده های برآمده ی زیرپوستی و فرسایش استخوانای مچ یا مفاصل دست که با عکس ورداری مشخص می شه.

روش تشخیص: معاینه ی دقیق به وسیله دکتر واسه اثبات وجود نشونه های مریضی لازمه. یه جور آزمایش واسه تشخیص وجود عامل آرتریت که یه جور پادتن در خونه، هست. این پادتن در حدود ۸۰ درصد مبتلایان به روماتیسم مفصلی مشاهده می شه، با این حال جواب این آزمایش قطعی نیس.

۶. خستگی طولانی

شرایط نامطمئن موجب خستگی شدیدی می شن که معمولا به سرعت خود رو نشون می ده. مبتلایان به سندرم خستگی طولانی (CFS) همیشه اونقدر خسته هستن که انجام فعالیتای روزمره واسه شون سخته و با کمترین تقلایی از پا در بین.

نشونه ها: از نشونه های دیگر میشه به سردرد، درد عضلات و مفاصل، ضعف، حساسیت غدد لنفاوی و ناتوانی در تمرکز اشاره کرد. سندرم خستگی طولانی معمایی حل نشده چون هیچ دلیل شناخته شده ای به عنوان عامل اون وجود نداره.

روش تشخیص: هیچ روش قطعی ای وجود نداره. دکتر باید مشکلات دیگری رو که نشونه های مثل دارن، حذف کنه تا به تشخیص سندرم خستگی طولانی برسه.

۷. آپنه ی خواب

آپنه ی خواب یا معطلی ی تنفسی در خواب باعث می شه فارغ از اینکه چقدر استراحت کردین، با خستگی از خواب بیدار شید. آپنه ی خواب اختلالیه که با معطلیای کوتاه تنفسی در خواب شناخته می شه. در عادی ترین حالت این مشکل، آپنه ی خواب انسدادی، مجرای بالایی تنفس واسه چند ثانیه بسته می شه طوریکه مغز فرمون بیدار شدن می ده تا تنفس دوباره ممکن شه. به گفته دکتر بارکر (Barker)، مدیر قبلی مؤسسه ی خواب بابتیست در ناکسویلِ تِنِسی، یک فرد گرفتار به آپنه ی خوابِ انسدادی ممکنه در طول شب تا ۱۰۰ بار دچار معطلی ی تنفسی شه.

نشونه ها: این مشکل معمولا همراه با خُروپُف و خستگی به دلیل بدخوابی در روز بعده. آپنه ی خواب ممکنه باعث مریضیای قلبی، فشار خون بالا و سکته شه، پس انجام آزمایشای تشخیصی واسه اون اهمیت زیادی داره.

روش تشخیص: واسه تشخیص لازمه شبی رو در یک کلینیک خواب، جایی که الگوهای خواب، تغییرات تنفسی و فعالیتای مغزی شما به وسیله پلی سومنوگرام (polysomnogram) ضبط و بررسی می شه، بگذرونین.

منبع : prevention.com

دسته‌ها: آموزشی