صبح شده و ساعت زنگ دار به صدا درآمدهه، اما شما هنوز خواب آلوده اید. به چه دلیل؟ خواب آلوده بودن بعد از هشت ساعت خواب، طبیعی به نظر نمی رسه. نباید پس از بیدار شدن از خواب قبراق و سرحال باشیم؟ نه! تعجب نکنین. روشای زیادی واسه توضیح دلیلِ خواب آلودگی صبحگاهی وجود دارن، البته با این فرض که شما دچار حمله خواب یا معطلی ی تنفسی در خواب نباشید. در این مقاله اطلاعاتی درباره اهمیت خواب و نتایج کمبود اون در اختیار شما می ذاریم.

 

جواب علم زیست شناسی عصبی به این سوال

چند ساعتِ پایانیِ خواب شبونه ما در مرحله خوابREM (حرکات سریع چشم) میگذره که در این مرحله رؤیا می بینیم. مغز ما هنگام رؤیا دیدن بسیار فعاله و مقادیر خیلی از مولکولای ATP رو که حامل انرژی هستن مصرف می کنه. حرف «A» مخففِ Adenosine (آدنوزین) است. تولید و رهاسازی آدنوزین در مغز ما با سوخت وساز بدن مون هنگام خواب مرتبطه و رابطه مستقیمی بین سطح آدنوزین در مغز و احساس خواب آلودگی هست. به چه دلیل؟ آدنوزین یک انتقال دهنده ی عصبیه که جلوی فعالیت نورونای مسئولِ بیدار کردن ما رو میگیره. ما به خاطر باقیمونده ی آدنوزین که هنگام رؤیا دیدن در مغزمون جمع شده ، با حالت خواب آلودگی بیدار میشیم.

دیشب دیر خوابیدید؟

کسائی که ترجیح میدن تا دیروقت بیرون از خونه باشن، معمولا دیر می خوابن و دیر از خواب بیدار می شن و بعدظهر یا شب به دید ذهنی و جسمی کارکرد بهتری دارن. این افراد در مقایسه با سحرخیزها، بسیار بیشتر در خطر اضطرابای مربوط به خواب، مشکل کارایی فرد در طول روز و کیفیت پایین خواب هستن. موضوع نگران کننده تر اینه که در افراد سالم و جوون، بین دیر خوابیدن و کوچیک شدن هیپوکامپ رابطه هست. کوچیک شدن هیپوکامپ هم با تضعیف حافظه و تواناییِ یادگیری مرتبطه.

دیشب با شکم خالی خوابیدید؟

شانسِ خوب خوابیدن خود رو می تونین با نوع غذایی که قبل از خواب می خورید بالا ببرین. محققان در تحقیقی که تازگیا انجام شد به این نتیجه رسیدن که خوردن خوراکیای شیرین می تونه باعث خواب آلودگی شه. افزایش سطح قند خون، فعالیت نورونای محرک خواب رو افزایش می ده. این نورونا در نقطه ای از مغز زندگی می کنن که بدون سدّ خونی-مغزیه، پس زمانی که حضور شکر رو در خون احساس کنن، به شما احساس خواب آلودگی میدن. شاید این گفته بتونه دلیل خواب آلودگی ما رو بعد از خوردن وعدهای غذایی سنگین توضیح بده. اینا بخشی از دلایلی هستن که نشون میدن مغز ما واسه حفظ کارکرد طبیعی خود به مقدار زیادی شکر احتیاج داره.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   به چه دلیل همه ما به هوش هیجانی احتیاج داریم؟ "

با بالا رفتن سن، ریتم طبیعی خواب هرچه بیشتر پریشون شده و کم کم به خواب آلودگی در طول روز منجر می شه.

نتایج کمبود خواب چیه؟

گرچه محققان هنوز دقیقا دلیل خوابیدن رو کشف نکرده ان، ولی به این نتیجه قطعی رسیدن که ما هر شب به شش تا هشت ساعت خواب احتیاج داریم. کمبود خواب احتمالِ دعوا با دور و بریا و تمرکز بر خاطرات و احساسات منفی رو بیشتر می کنه. بی ثباتی احساسی شاید به دلیل کاهش توانایی لوبِ پیشانی در کنترل سیستم لیمبیک یا سامانه ی عصبی -احساسی ماست. از مشکلات دیگر کمبود خواب میشه به بی میلی به گفتگو و از دست دادن تمرکز در بین گفتگو اشاره کرد. کمبود خواب به ذخیره حافظه ما آسیب میرسونه و باعث می شه رویدادهایی رو به یاد بیاریم که در واقعیت رخ نداده ان. کمبود شدید خواب ممکنه به مشکل در تصمیم گیری و شاید توهم چشمی منجر شه. اگه کمبود خواب به شکل همیشگی ادامه پیدا کنه، شما رو در خطر مریضیای مشکلات خودایمنی، سرطان، سندروم متابولیک و افسردگی قرار می ده. به چه دلیل؟ تحقیقات گذشته نشون دهنده اینه که خوابیدن واسه دفع پروتئینای غیرطبیعی و شاید سمّی مغز مهمه، چون این پروتئینا ممکنه جمع شن و احتمالِ دچار شدن به نابودیِ عقل رو در کهنسالی افزایش بدن.

با توجه به مطالبی که گفته شد، اگه تا الان به هر دلیلی به کیفیت خواب خود اهمیت نمی دادین، این عادت ناسالم رو کنار بذارین.

منبع : Psychologytoday



۱

دسته‌ها: آموزشی